Altan Gerege – Made by Mind

I believe that one of life's greatest risks is never daring to risk.

Блог хөтлөгчийн хэдэн үгс

Posted by suvdan on 1 сар 1, 2012

Зиак, Анх 2009 онд блогоо нээж байсан бол одоо аль хэдийн 3 жил болсон байна. Оюутан байхдаа нээсэн цахим дэвтэр минь оюутны үзгээ тавьж цалингаасаа татвар төлөгч (хэхэ) ажилтан болсон одоо ч гэсэн миний хамгийн сайн анд нөхөр минь байсан хэвээр л… цаашид ч миний амьдралын салшгүй нэгэн хэсэг байх нь эргэлзээгүй. Энэ хугацаанд миний блогт зочилж надтай бодол санаагаа хуваалцаж байсан бүхий л цахим ертөнцийн аялагч та бүхэндээ талархалаа илэрхийлье мөн сүүлийн үед нам гүм байгаадаа бас хүлцэл өчиж байгааг минь хүлээн авна уу (ккккк). Мөхөс миний бие одоо банк санхүүгийн салбарт ажиллаж байгаа тул энэ талаар бас судлаад л (сонирхогчын үүднээс  ккк) энэ талаар хэдэн ном уншаад л практик дээр гаднаас нь ажиглаад л явж байна. Тийм ч учраас зөвхөн ОУХ, улс төр, нийгмийн талаар биш бас сонирхогчын хувьд энэ салбарын талаар ч мэдээлэл өгөх мөн бодол санаагаа хуваалцах материал бичье гэсэн бодол төрөх боллоо (кккк яадаг ч байсан бичээд л байна даа). за үг яаж үхэр яалаа ч билээ………. ЯМАР Ч БАЙСАН НИЙТ АНД НӨХӨД, АЯЛАГЧ НАРТАА ШИНЭ ОНЫ ЧАС ХАЛУУН МЭНДИЙГ ДЭВШҮҮЛЬЕ!!!!!!! ИРЖ БУЙ (ирсэн) ОНДОО УЛАМ ИХИЙГ БҮТЭЭЖ АМЖИЛТ БҮТЭЭЛЭЭР ДҮҮРЭН БАЙГААРАЙ НӨХӨДӨӨ!!!
P.S: блогоор маань зочлохоо мартваа…кк мөн би сэтгүүлч нийтлэлч биш шүү… зүгээр л нэг үзэл бодлоо хуваалцах дуртай блог хөтлөгч…….
Б.Сувд

Advertisements

Posted in Ангилаагүй | Leave a Comment »

Soft power буюу Зөөлөн хүч

Posted by suvdan on 6 сар 19, 2011

“Дэлхий дээр 2 төрлийн хүч байдаг бөгөөд тэр нь зэр зэвсэг, оюун ухаан юм. Цагийн явцад оюун ухаан нь зэр зэвсгийг үргэлж дийлж байдаг”                                                                                                                                        Наполеон

Зөөлөн хүч гэдэг нь хүсэж байгаа зүйлээ хүч, албадлага хэрэглэх бус зөвшилцөл, ятган итгүүлэх, татан дагуулалтаар олж авахыг хэлнэ. Энэхүү онол нь Харвардын Их Сургуулийн эрдэмтэн Жозеф Най-ийн 1990 онд хэвлэгдсэн Bound to lead: The Changing Nature of American Power хэмээх номонд анх дурдагдсан байдаг. Ийнхүү энэ ойлголтыг  цааш нь өөрийн 2004 онд гаргасан бүтээл болох “Soft Power: The Means to Success in World Politics”д илүү дэлгэрүүлэн судлан бичсэн.

Жозеф Най-аас  өмнө олон эрдэмтэд үүнтэй төсөөтэй санааг дэвшүүлж байсан. Бүр 7-р зууны үед Хятдын философчид “зөөлөн нь хэрхэн хатуугаа иддэг” талаар сургааль зохиолдоо тэмдэглэж үлдээж байсан бол хожим нь Грамскигийн ноёрхол, Боурдиүгийн бэлгэдлийн хүч, Веберийн эрх мэдэл, Фоукалтын сахилга батын хүч болон Хабермасын харилцаа холбооны хүчний тухай үзлүүд гарч ирсэн ч олон улсын харилцааны голлох чиглэлийн судлаачид хүч чадавхын материаллаг бус талд анхаарал хандуулаагүй байна. ОУХ-ны Конструктивистүүд мөн зөөлөн хүчтэй ижил санааг гаргаж байсан ч бас л үл ойшоогдсон байна.

Дэлхийн улс төрд улсын зөөлөн хүч нь ерөнхийдөө дараах гурван тулгууртай байна: соёл иргэншил (бусдыг татах),  улс төрийн нэр хүнд (дотооддоо болон хилийн чандад санасандаа хүрэх), гадаад бодлого (хууль ёсонд нийцсэн хийгээд ёс суртахуунтай харагдахуйц).

Хүч чадал гэдгийн үндсэн ойлголт нь хүсэж буй зүйлдээ хүрэхийн тулд бусдад нөлөөлөх чадвар билээ. Үүнд гурван арга замаар хүрч болно.

1. Албадлага заналхийлэл (ташуур)

2. Мөнгө (шан харамж)

3. Бусдыг татан дагуулах (элсүүлэх урвуулах) Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | 1 Comment »

Хатуу Хүч ???

Posted by suvdan on 6 сар 19, 2011

Хатуу хүч хэмээх нэр томъёо нь олон улсын харилцаанд хэрэглэгддэг. Хатуу хүчний онол нь цэрэг эдийн засгийн арга хэрэгслээр бусад улс төрийн бүлгүүдэд, улс гүрнүүдийн ашиг сонирхол, зан үйлд нөлөөлөх тухай номлосон ойлголт юм. Уг нэр томъёог ихэвчлэн зөөлөн хүчтэй эсрэгцүүлэхэд ашигладаг.

Хатуу хүч нь бүх цаг үед байсаар л ирсэн боловч Жозеф Най тусгаар тогтносон улсын гадаад бодлого дах хүчний шинэ хэлбэр болгож “Зөөлөн хүч” хэмээх шинэ нэр томъёог гаргахдаа зэрэгцэн хатуу хүч гэж яригдах болсон байна.

Реализмын хамгийн чухал элементүүд нь хүч болон улсыг удирдах чадвар билээ. Энэ уламжлал Томас Гоббсын бүтээлд тусгалаа олсон байдаг ба тэрээр мөнхийн дуусашгүй хүний хүсэл бол “хүч бас дахиад хүч” хэмээн үзсэн байдаг. Гоббс “Левиатан”-даа хүчний хэмжүүрийг нэмж зөвхөн цэргийн хүчээ зузаатгахаас гадна эдийн засаг санхүүгийн хүчээ нэмэгдүүлэхийг номлосон байдаг.

Реалист онолын залгамжлагч сэтгэгч Ханс Моргентау улсын хүчин чадлыг хэмжих хэмжүүрүүдийг дэлгэрүүлэн судалсан байдаг: “Олон улсын улс төрд улсын улс төрийн хүчин чадлыг бий болгох хамгийн чухал хүчин зүйл бол цэргийн хүч юм”

Хатуу хүчний хамгийн илэрхий тод жишээ нь цэргийн оролцоог ашиглах явдал юм. ХХ-р зуунд л гэхэд ийм жишээ олноороо бий: Дэлхийн 2-р дайныг өдөөсөн Германы Польш руу хийсэн дайралт, Афганистаны Марксист Засгийн Газрыг дэмжих зорилгоор ЗХУ 1979 онд Афганистан руу дайрсан явдал, 2003 оны Иракт явуулсан АНУ-ын ажиллагаа гэх мэтийг дурдаж болох юм. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | Leave a Comment »

Хүчний тухай үндсэн ойлголт

Posted by suvdan on 6 сар 19, 2011

За ямар ч гэсэн сургуулиа төгсөж Олон Улсын Харилцаа мөн Англи хэлний орчуулагч хэмээх хоёр мэргэжлээр тус тус бакалаврын дипломаа авчихлаа. Төгсөлтийн ажлаа SOFT POWER AND South Korean foreign policy сэдвээр хийж амжилттай хамгаалсан бөгөөд ийнхүү энэ чиглэлээр сонирхдог нөхдөдөө хэрэг болж магад хэмээн дипломын ажлын хураангуйгаасаа хсэгчлэн оруулахаар шийдлээ гэж… кк

Хүч чадавх хэмээх ойлголтыг олон төрлийн шинжлэх ухаанд өөр өөр хэлбэрээр тайлбарлан ойлгодог. “Хүч”-ийг эрдэмтэн судлаачид хэрхэн тодорхойлсон талаар авч үзье.
Томас Гоббс өөрийн “Leviathan” буюу “Агуу их хүчтэн” хэмээх номондоо хүчийг ирээдүйд тодорхой харагдах сайн сайхныг олж авах өнөөдрийн арга зам хэмээн тайлбарласан байдаг.
Харин Марксист уламжлалд, италийн зохиолч Антонио Грамски үзэл суртал дах соёлын ноёрхлын үүргийг үндэстэн улсуудын болон капитализмын хүчийг дэмжих арга хэрэгсэл болж буйг нарийвчлан судалсан. Грамскигийн хүч чадал, эрх мэдлийн (power) тухай ойлголт нь центаур байдалтай буюу Маккиевелийнхтай ижил. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | Leave a Comment »

БИ ба “БИ”

Posted by suvdan on 3 сар 14, 2011


Саяхан David Baldacci – ийн Absolute power хэмээх зохиолыг нь уншиж дуусгалаа. Ойрд уншаагүй зохиолын ном. Ер нь л онолын чиглэлийн хатуу үгтэй ном уншдаг надад бол ойрд амтлаагүй шинэ амт байлаа.  Зохиолд нэгэн ерөнхийлөгчийн үйлдсэн аллагыг санаандгүй байдлаар нэгэн дээрэмчин олж харан гэрч болдог тухай юм л даа. Тэр ерөнхийлөгч олон нийтийн өмнө төгс төгөлдөр хэн нэгний дүрийг бүтээх хэдий ч гэтэл яг үнэн дээрээ санхүүгийн дэмжигчийнхээ эхнэртэй явалдаж байгаад түүнийг зүй бусаар хороож түүнийгээ бусармагаар нуух гэж оролддог тийм л хүн байдаг. Ийнхүү бүхий л хэргээ нөгөө гэрч болсон дээрэмчинд тохсоноор Дэлхийн хамгийн хүчирхэг гүрний ерөнхийлөгч болон цагдаагийн газар бүртгэлтэй дээрэмчин хоёрын тэмцэл эхэлдэг тухай юм.

Ер нь хүмүүс бүгд л нийгмийн амьдралдаа мэргэжлийн бус жүжигчний ажлыг байнга л хийж байдаг юм шиг. Бидний хийж буй ажил, гүйцэтгэж буй үүрэг, өмссөн хувцас, уншдаг ном, барьсан цүнх, түрхсэн сүрчиг  биднийг магадгүй өөрсдийн минь жинхэнэ ертөнцөөс хэт их холдуулаад байх мэт. Хэнд ямар харагдахыг хүснэ тэр дүрдээ тохирсон үйлдлийг өөрөөсөө гаргана. Би ч гэсэн магадгүй өөрийн мэдэлгүй тийм төрхийг гаргадаг л байх. Хөөрхөн харагдахыг хүссэн хүндээ сайхан харагдахыг хичээж, ухаантай харагдахыг хүссэн хүнтэйгээ ухаалаг яриа өрнүүлж,  энхрийлүүлэхийг хүссэн хүндээ ялдам ааш гаргаж…

Гэтэл энэ бүх дүрийн минь цаана байх намайг чамайг биднийг бодитоор нь харж чадах хүмүүс хэр олон байх бол… Өөрийнхөө ертөнцийг олон давхар хувцасны цаана нуусан өнөөгийн биднээс хэзээ ямар ааш яаж гарахыг таах аргагүй санагдана.  Тэр нь тэгээд хэнд яаж нөлөөлөхийг бүү мэд…. Биднийг байгаагаар минь харж байгаагаар минь хүлээж авах тэр нэг хүн байгаа болов уу… Будаггүй миний төрх баггүй бидний ааш арын хаалгагүй бидний ажлыг тэр хүн, энэ нийгэм хачиргүйгээр байгаагаар нь хүлээж авч чадах болов уу…. Эдгээр жүжиглэлт л биднийг нийгмийн өмнө арчаагүй сул амьтан болгоод байгааг бид өөрсдөө үнэхээр анзаарахгүй байх шиг… Өөрсдийнхөө үнэн төрхөөр өөрийгөө илэрхийлж чадвал жинхэнэ хүндлэл, эрх чөлөөг олж авч чадна. Гэтэл тархины минь гүнд айдас оршсоор л… Би үнэхээр өнөөдрийн би мөн болов уу…Жинхэнэ би надаас өөр бол яах бол?

Б.Сувд

Posted in Сувд...өөртөө л зориулав | Leave a Comment »

Чих хамраа огтлуулсан охин

Posted by suvdan on 3 сар 10, 2011

Бидний мэддэг ертөнцийн нөгөө буланд хүн итгэх аргагүй ийм амьдрал, ийм түүх оршсоор байна… Саяхан болсон ОУ-ын Эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөр бид энд баярлан хөөрч байхад бидэнтэй адил эмэгтэйчүүд эрхээ гутамшигтайгаар хасуулан аамьдын тамыг үзсээр л байна… Энэ бидний мэдэх дэлхий мөн үү?

Энэ бол хүний ёсноос гаж, бүдүүлэг явдал. Нөхрөөсөө салах гэж оролдлого хийсэн 18 настай  Аиша охиныг харгис хэрцгий талибанчууд хамар, чихийг нь огтолж шийтгэжээ. Тэрээр 12 настайдаа айлын бэр болон очиж хатуу хэцүү бүхнийг амссан байна.

Нөхрийнхөө гэрт хонох эрхгүй малын саравчинд хонож, хүнд хүчир бүхнийг түүгээр хийлгэж байжээ. Афганы Урузган мужид амьдарч байсан Аиша охин энэ бүхнээс халширан гэр лүүгээ зугтсан байна.Тун удалгүй нөхөр нь түүнийг гэрээс нь олон, хүлж ууланд авчирчээ.

Аиша охиныг олон хүн тойрон зогсож хүргэн ах нь толгойг нь гараараа барьж нөхөр нь хутгаар охины хамар, хоёр чихийг нь огтолсон байна. Түүний орилж эсэргүүцэхэд хэн ч түүнд туслаагүй ажээ. Тэр ухаан алдаж хэсэг хугацааны дараа сэрэхэд цусандаа холилдсон байжээ. Аишаг хэрцгий нөхөр нь ууланд хаяж үхэлд хүргэхийг оролджээ. Азаар охин амь гарч чадсан байна. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | Leave a Comment »

Энэтхэгийн соёлын тухай авч үзэх нь….

Posted by suvdan on 3 сар 10, 2011

Энэтхэг эртний соёл иргэншлийн төв болсон  6000 гаруй жилийн өвөрмөц түүх соёл иргэншил бүхий орон билээ. 6000 жилийн түүх гээд л бодоод үзэхэд ямар их зүйлийг бичиж болох нь ойлгомжтой. Гэхдээ Энэтхэг соёл дэлхийн олон сая хүн амд хэрхэн нөлөөлж байгаа талаар бичих нь илүү тус сэдэвт зохилдоно.

Энэтхэг эрт үеэс соёлын баялаг уламжлалтай орон. Уран барилга, утга зохиол, хөгжим, гүн ухаан, бүжгийн урлаг нь олон үндэстний арвин өвтэй. Уран барилга нь 2000 гаруй жилийн тззхтэй, хинду, лал, будда, жэйн шашны уран барилга зонхилно.

Уран барилгад чулууг өргөнөөр ашигладаг. Ертөнцийн гайхамшиг Таж Махал тус орны уран барилгын уламжлалыг илтгэн харуулна. Манай эринээс 1500 гаруй жилийн өмнө Энэтхэгт самгарди хэл дээр утга зохиол хөгжиж, шашин, зан үйлийн ном зохиол, жүжиг, ардын үлгэр, яруу найраг ихээхэн туурвижээ. Read the rest of this entry »

Posted in Гадаад ертөнцөд | Leave a Comment »

Энэтхэгийн цэрэг стратеги

Posted by suvdan on 3 сар 6, 2011

Энэтхэг улсын талаар мэдээлэл оруулъя гэж бодлоо. BRIC-ийн улсуудын нэг… Эдийн Засгийн өсөлтөөрөө 2-т бичигдэх болсон дараа үеийн хэт их гүрэн болох магадлалтай улсын нэг учир олон хүнд сонирхолтой байна байх. Хэт Их Гүрний нэг шалгуур нь цэрэг стратегийн хүчин чадал байдаг учир энэ мэдээллийг уншаад Энэтхэгийн талаар жоохон ч гэсэн ойлголт авах байх хэмээн найдаж байна.  Тоон баримтуудын эх сурвалжыг хавсаргасан байгаа.

Энэтхэгийн зэвсэгт хүчин жил ирэх тусам хүчирхэгжин томорч байна. Өнөөдөр Энэтхэг нь 1,325,000[1] гаруй бие бүрэлдэхүүнтэй дэлхий дээрхи гурав дах том зэвсэгт хүчин юм.

БНЭУ-ын батлан хамгаалах салбарыг авч үзвэл Энэтхэгийн зэвсэгт хүчин, Энэтхэгийн тэнгисийн цэргийн флот, Энэтхэгийн агаарын хүчин зэрэг гол институдыг авч үзэж болно. Үүнээс гадна Энэтхэгийн эргийн хамгаалал, Төв хагас цэрэгжүүлсэн хүчин, Стратегийн хүчний цэргийн хороо зэргийг авч үзэж болно.  Эдгээрийг бие бүрэлдэхүүний тоогоор авч үзвэл:

Бие бүрэлдэхүүн Идэвхитэй Нөөцөнд
Энэтхэгийн зэвсэгт цэргийн хүчин 1,300,000 1,800,000
Энэтхэгийн тэнгисийн цэргийн флот 67,000
Энэтхэгийн агаарын хүчин 220,000
Энэтхэгийн эргийн хамгаалал 19,741
Энэтхэгийн хагас цэрэгжүүлсэн хүчин 1,300,300

Энэтхэгийн зэвсэгт цэргийн  хүчин

Энэтхэгийн газар зүйн онцлогоос шалтгаалан зэвсэгт хүчин нь олон төрлийн газарт ажиллах туршлагатай бөгөөд маш сайн бэлтгэгдсэн байдаг бөгөөд НҮБ-ийн энхийг сахиулах үйл ажиллагаанд оролцож байсан онцлог туршлагатай. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | 1 Comment »

Монголын үндсэрхэг бүлгүүдийн талаар дэлхийн телевизүүд мэдээлсээр байна

Posted by suvdan on 2 сар 27, 2011

Өнгөрсөн саруудад дэлхийн олон телевизээр “Монголд нацизм өндийж байна” нэртэй Монголын үндэсний үзэлт бүлгүүд өндийж байгаад санаа зовиносон мэдээллүүд цацагдаж байсан. Саяхан мөн BBC, Синьхуа агентлаг болон Гонконгийн телевизүүдээр энэ талаар мэдээлжээ.
Нийслэл Улаанбаатар хотын өндөрлөг цэг болох Зайсан толгой дээр Дэлхийн 2р дайнд амиа алдсан Зөвлөлтийн дайчдыг дурсдаг. 60 гаруй сая хүний амийг авч одсон цуст дайнд ЗХУ нацист Германыг буулгаж авахад Монголчууд тусласан. 20-иод жилийн өмнө Москвагийн нөлөө Монголд маш хүчтэй байсан. Харин өнөөдөр шал өөр дүр зураг харагдаж байна. Хятадын армийн генерал Монголын Батлан хамгаалах салбарт 3 сая долларыг өгөхөөр болж гарын үсэг зурсан.
Харин энэ дүүрэгт амьдардаг зарим “Үндсэрхэг залуус” Хятадыг ач тус гэхээсээ илүү Монголчуудын амьдралын хэв маягт заналхийлж байна гэж үздэг байна. Хэрэв Монгол бүсгүй Хятад хүнтэй унтвал энэ бүсгүй шиг үсээ хусуулах хувь заяа хүлээж байна гэдгийг нийгэмд анхааруулсан байна. Энэ нь цөөн Монголоо Хятадуудаас хамгаалах гэж тэмцэж байгаа үндсэрхэг бүлгүүдийн арга барил юм.
“Даяар Монгол” хөдөлгөөний тэргүүн З.Эрдэнэбилэг BBC –гийн сурвалжлагч миний биетэй уулзахдаа үндэсний дээл өмссөн байв. Түүнийхээр бол “Даяар Монгол” хөдөлгөөн нь “Нацист” бүлэг биш. Харин Үндэсний үзэлт бүлэг юм байна. Тэрээр эмэгтэйчүүдийн үс хуссан үйлдлээ зөвтгөн яарьж байна. Тэрээр “Би бол зөв гэж үзэж байгаа. Хэрэв Монголын олон нийтээс санал асуух юм бол дийлэнх нь зөв гэж үзэх байх” гэжээ.

Тэдний үзэж байгаагаар Монгол үндэстэнд аюул тулгараад байгаа юм байна. Тэдний нэг : “Бид нацистууд биш! Read the rest of this entry »

Posted in Гадаад ертөнцөд | Leave a Comment »

Тайландын иргэний агаарын тээврийн компани трансексуал хүмүүсийг ажилд авч эхэлжээ

Posted by suvdan on 2 сар 27, 2011

Тайландын иргэний агаарын тээврийн PC Аir шинэ компани бэлгийн чиг хандлага нь трансексуал хүмүүсийг онгоцны үйлчлэгчийн ажилд авч эхэлжээ. Онгоцны үйлчлэгчийн сургалтанд хамрагдаж байгаа нэг нь ярихдаа “Би энэ ажилд тэнцсэнээ сонсоод маш их баярлаад өөрийн эрхгүй нулимас дуслуулсан” гэжээ. Трансексуал онгоцны үйлчлэгчид нислэгт гарахаасаа өмнө заавал  нүүрээ будаж, үсээ янзалсан байх шаардлагатай юм байна. Энэ нь Лэдибой буюу эрэгтэй байж байгаад хүйсээ солиулж эмэгтэй болсон ажилтнуудад хүнд сорилт болдог байна. Тэдний нэг ярихдаа “Зорчигчид хүйсээ солиулсан хүмүүс энэ ажлыг сайн хийж чадах болов уу гэж анхааралатай ажиглаж байгаа. Тиймээс бид өөрсдийгөө эмэгтэй хүмүүсээс илүү сайн бэлдэх хэрэгтэй болж байгаа юм” гэжээ.

Иргэний агаарын тээврийн PC Аir компани анхандаа зөвхөн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийг ажилд авна гэж зарлажээ. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | 3 Comments »

Лесби байна уу трансжендер байна уу хэнд хамаа байна….

Posted by suvdan on 1 сар 24, 2011

Hello World…Нэг насаар хөгшрөв…Өөрийнхөө нөүтбүүкийг тэвэрсээр элдвийг өөрөө өөртөө зориулж бичиж хадгалсаар л… Энэ ертөнц нэг л биш (Инээдтэй нь яг л өмнөх шигээ)… уйтгартай … Өдөр бүр өөрөөсөө асуудаг миний асуулт “хүмүүс яагаад ийм байдаг юм бол?” Хүмүүс бусад хүмүүс өөрөөс нь өөр гэдгийг үл хайхран өөрийнхөөрөө дайрна. Тэр Өөрийн бодОл ӨөртӨӨ зӨв гэж үнэхээр утгагүй үг. Өөрт нь зөв байлаа гээд өрөөл бусдад заах эрх хэнд ч байхгүй.

2,3 өдрийн өмнө байна уу даа БТВ-ийн оройн хөтөлбөрөөр Отгонбаяр (нэр нь яг зөв эсэхийг сайн санахгүй байна) гэдэг ижил хүйстэн залуу орж байна. Би ч угаасаа бэлгийн чиг баримжаа ямар байхаас үл хамааран хүн бол хүн гэдэг үзлийг тууштай дэмжигч учир түүний яриаг анхааралтай гэгч нь чих тавин сонирхон үзлээ. Үнэхээр л сонирхолтой байсан. Тэгээд л харамсалтай нь ШУУД УТАС дуугараад л нөгөө л утгагүй өөрийнхөөрөө дайрагчид…. Ядаж байхад бүдүүлэг…

Хүн төрөлхтөн бид хэзээ бусдын амьдралд хөндлөнгөөс оролцож заадгаа болих юм бол… лесби гей трансжендер хэн ч байсан гэсэн тэд бидэн шиг л хүн…. хайрлаж дурлах хайрлуулах эрхтэй…хэн ч тэдний энэ эрхэнд хөндлөнгөөс халдах эрхгүй… Нийгмийн цөөнх болсон эдгээр хүмүүс хүн төрөлхтөн үүсэн бий болсон тэр цагаас л илд далд ямар нэгэн байдлаар байдаг л байсан. Ардчилал гарснаар гарч ирсэн асуудал энэ биш…Америкийг дагаж хөлөө хөлдөөж байгаа асуудал ч биш… Энэ бол зүгээр л бидэн шиг хүмүүс ардчилалын буянаар өөрсдийгөө чөлөөтэй илэрхийлж байгаа асуудал…

Үнэндээ хүн бүр нэг нэгнээсээ өөр… Зарим нэгэн даган дууриагчид байдаг ч сайн харвал бүгд л өөр… Бүгд л бусдаасаа өөр байхад тэднийг ч бас “өөр байгаагийнх” нь төлөө яагаад хөндлөнгийн хүмүүс шүүгээд байгааг огт ойлгохгүй юм..

Би чамаас, тэрнээс,түүнээс, тэд нараас , та нараас хорвоо дэлхийгээс үргэлж л өөр байж ирсэн. Би ч гэсэн тэгвэл гаж уу?

Posted in Хамтдаа өөрчилцгөөе... | Leave a Comment »

2010 in review

Posted by suvdan on 1 сар 2, 2011

The stats helper monkeys at WordPress.com mulled over how this blog did in 2010, and here’s a high level summary of its overall blog health:

Healthy blog!

The Blog-Health-o-Meter™ reads Wow.

Crunchy numbers

Featured image

A Boeing 747-400 passenger jet can hold 416 passengers. This blog was viewed about 2,600 times in 2010. That’s about 6 full 747s.

 

In 2010, there were 12 new posts, growing the total archive of this blog to 21 posts. There were 21 pictures uploaded, taking up a total of 4mb. That’s about 2 pictures per month.

The busiest day of the year was May 4th with 321 views. The most popular post that day was Аль Кайда бүлэглэлийн тухай толилуулж байна-2.

Where did they come from?

The top referring sites in 2010 were oinsavdag.blog.banjig.net, WordPress Dashboard, search.conduit.com, google.mn, and facebook.com.

Some visitors came searching, mostly for ардчилал, gerege, altan gerege, эмээгийн тухай шүлэг, and эмээ шүлэг.

Attractions in 2010

These are the posts and pages that got the most views in 2010.

1

Аль Кайда бүлэглэлийн тухай толилуулж байна-2 April 2010

2

Эмээгийн минь шүлэг January 2010
3 comments

3

Тухай December 2009
16 comments

4

Монгол улсын хөгжилд бие хүний гүйцэтгэх үүрэг (3-н жилийн тэртээх миний бодол) December 2009
2 comments

5

Түрхэн хугацааны бачимдал ба Шинэ үеийн Монголын ардчилал December 2009
4 comments

Posted in Ангилаагүй | 1 Comment »

TV9 хэний телевиз юм бэ???

Posted by suvdan on 10 сар 3, 2010

Телевиз гэгчийг бүтээснээс хойш хүн төрөлхтөн энэ дөрвөлжин хайрцгын гайхамшгийг үзэж өөрсдийгөө хөгжүүлэн бас нөгөө талаараа толгой угаалгасаар өдийг хүржээ. Телевиз гэдэг өөрөө дэлхийд хамгийн ашигтай бизнесийн нэг бөгөөд басчхүү хамгийн хүчирхэг зэвсэг.

Монгол улс ганцхан телевизтэй байсан цаг саяхан. Тэгээд л ардчилсан хувьсгал гээд л телевизүүдийн цуваа ар араасаа цуварсаар… Янз бүрийн л телевизүүд гарч ирсээр…Шинэ телевиз төрөх бүрт үүний цаана хэн гэгч ноёнтой байна вэ гэдэг хардлага ч гэхээр юм уу асуудал явч л байдаг.

Яг л энэ зарчмаар TV9-ийг гарч ирэхэд олон хүмүүс тэгж ярьж байлаа. Миний санаж байгаагаар тухайн үед Н.Энхбаяр ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан санагдана. Тэгээд л хүмүүс TVес (ерөнхий сайд), нэг ёсондоо энэ бол Энхбаярын телевиз гээд л хаа сайгүй л ярьж байсан. Тэр яриа тэгс ингэсгийгээд л өнгөрч байсан. Тухайн үед би ч жоохон байж, юун тийм юм сонирхох манатай нөгөө хэдэн солонгосын савангийн дууриудаа үзээд ухаангүй байсан биз бодвол… Read the rest of this entry »

Posted in Шүүмжлэлт өнцгөөс... | 1 Comment »

Charlie Rose-ийн Ерөнхий сайд С.Батболдтой хийсэн ярилцлага

Posted by suvdan on 10 сар 3, 2010

Үнэхээр сонирхолтой ярилцлага болсон байна. Заавал үзээрэй

http://www.charlierose.com/view/interview/11225#frame_top

Posted in Ангилаагүй | Leave a Comment »

Их сургуулиуд ба хоосон диплом

Posted by suvdan on 10 сар 1, 2010

Саяхан л 10 жилийн сурагч байсан чинь нэг мэдэхэд л төгсөх курсын оюутан аль хэдийн болчихсон байна. Цаг хугацаа ч гэж хурдан юм даа. Гэхдээ өнөөдөр би буцааж болдоггүй цаг хугацаа гэгчийг огт ярих гэсэнгүй харин бидний эргэн тойронд харагдаж буй хий хоосон бакалаврын зэрэг горилогч нөхдүүдийн тухай л ярих гэсэн юм.

Манай дээд боловсролын тогтолцоо нэг л бүтэлгүй санагдах юм. Дөрвийн дөрвөн жил сурчаад НАТО гэж юу болохыг мэдэхгүй  нэг ёсондоо зүгээр л копи-машин болсон хүмүүсийг Монголын бүхий л Их Дээд Сургуулиудын ямар ч ангиас олоод харчихаж болно. Read the rest of this entry »

Posted in Ангилаагүй | 6 Comments »

Хамгаалагдсан: Солонгон мөч

Posted by suvdan on 8 сар 5, 2010

Энэ агууламж нууц үгээр хамгаалагдсан. Үүнийг харахын тулд нууц үгээ доор оруулна уу:

Posted in Ангилаагүй | Сэтгэгдлүүдийг үзэхийн тулд нууц үгээ оруулна уу.

В. Черчилл-ийн хэлсэн үгс

Posted by suvdan on 6 сар 4, 2010

Энэ удаа ОУХ-ны түүхийн олон олон шинэ хуудсыг бичилцсэн В.Черчиллийн Quote-нуудыг та бүхэнд хүргэж байна.

“Шог яриа, онигоо гэдэг бол үнэндээ хамгийн нухацтай хандах шаардлагатай зүйл”

“Гутранги үзэлтэй хүн ямар ч боломжоос дандаа бэрхшээлийг нь олж хардаг бол өөдрөг үзэлтнүүд ямарч бэрхшээлтэй асуудлаас дандаа боломжыг олж харж байдаг.”

“Бүхий л агуу зүйлс энгийн байдаг бөгөөд тэдгээрийн ихэнхи нь ганцхан үгээр л илэрхийлэгдэж байдаг:  эрх чөлөө (freedom), шударга ёс (justice), нэр хүнд (honor), үүрэг хариуцлага (duty), уучлал (mercy), найдвар (hope).”

“Хэдий зовлон зүдгүүрт бэлэн байсан ч би түүнийг хойшлуулахыг эрхэмд үзнэ.” Read the rest of this entry »

Posted in Гадаад ертөнцөд | Leave a Comment »

Аль Кайда бүлэглэлийн тухай толилуулж байна-2

Posted by suvdan on 4 сар 7, 2010

Байгууллагын бүтэц

Хэдийгээр одоогийн Ал Кайдагийн бүтэц зохион байгуулалтын тухай мэдээлэл тодорхой бус ч гэсэн АНУ Жамал ал-Фадлаас олж авсан мэдээллийн дагуу энэ байгууллагын хэрхэн тогтдог талаархи бүдэг бадаг мэдээлэлтэй болж авсан.

Удирдагчид

Осама Бин Ладен нь эмир бөгөөд Ал-Кайдагийн үйл ажиллагааны ахлах удирдагч тэргүүн юм. Бин Ладенг Өрнөдийн албаны 20-оос 30 хүнээс бүрдсэн Ал-Кайдагийн ахлах мэргэжилтингүүдийн ШУРА-гийн Зөвлөлөөс санал болгожээ. Аяман Ал-Завахири бол Ал кайдагийн дэд тэргүүн Осамагийн туслах юм. Абу Мусаб ал-Заркави Ирак дах Ал Кайдагийн ахлах тэргүүн байсан боловч нууц байр нь бөмбөгдөлтөнд өртсөний улмаас нас барсан учир Абу ал-Масри түүний халааг авсан. Read the rest of this entry »

Posted in Гадаад ертөнцөд, Нийгэм Улс төр Эдийн засаг | Leave a Comment »

Аль Кайда бүлэглэлийн тухай толилуулж байна…

Posted by suvdan on 4 сар 7, 2010

Юуны өмнө эрхэм зочин таны энэ өдрийн амгаланг айлтгая. Энэ удаа миний бие та бүхэнд олон улсын алан хядах бүлэглэл болох Аль Кайдагийн талаар мэдээллийг цувралаар хүргэхээр бэлтгээд байна. Ер нь монгол цахим хуудсуудаар хайгаад үзэхээр Аль Кайда бүлгийн талаархи өдөр тутмын сонин сэтгүүл дээрхи мэдээллүүд л байдаг болохоос биш яг Аль Кайдагийн түүх, бүтэц зохион байгуулалт, үйл ажиллагаа гэх мэт нарийн мэдээллүүд байдаггүй юм байна лээ. Тийм учраас энэхүү орчуулгын материалаа та бүхэнд хэрэг болно байх гэж найдаж байна.

Түүх

Судлаачид үзэхдээ Алькайда бүлэглэлийн түүхэн хөгжлийг 5 үед хуваан авч үзэж байна.

  • 1980-аад оны сүүлчээр буюу эхлэл үе
  • 1990-1996 он буюу өршөөлгүй үе
  • 1996-2001 он буюу хөгжил цэцэглэлийн үе
  • 2001-2005 он буюу цахим сүлжээний эрин
  • 2005-өнөөг хүртэлх буюу хагарлын үе

Алькайда бүлэглэл Пакистанд анх байгуулагдсан нь

1988 оны 8 сарын 20-нд Бин Ладины хийж байсан уулзалтуудын тэмдэглэлүүдээс харахад Алькайда бүлэглэл тэр үедээ албан ёсны бүлэглэл байсан нь харагдаж байгаа юм. Read the rest of this entry »

Posted in Гадаад ертөнцөд, Нийгэм Улс төр Эдийн засаг | 5 Comments »

Хамгаалагдсан: Заримдаа зүгээр л хаягдах гоё

Posted by suvdan on 1 сар 29, 2010

Энэ агууламж нууц үгээр хамгаалагдсан. Үүнийг харахын тулд нууц үгээ доор оруулна уу:

Posted in Сувд...өөртөө л зориулав | Сэтгэгдлүүдийг үзэхийн тулд нууц үгээ оруулна уу.

Интернет соёл ба Бид

Posted by suvdan on 1 сар 23, 2010

За сайн байцгаана уу? Та бүхэндээ энэ өдрийн мэндийг хүргэе?

Би гэдэг хүн байнга л computer, internet-ийн хойно сууж байдаг ч барагтай л бол янз бүрийн site-руу орж хүмүүсийн элдэв шалдав комментуудыг үзээд байдаггүй л дээ. Харин өнөөдөр жаал зав гарахаар нь баахан л элдэв бусын цахим хаягуудаар зочилж үзэв.

Үнэнийг хэлэхэд үнэхээр гутлаа. Ихэвчлэн л хараалын үгс, бусдыг ор үндэсгүйгээр доромжилсон муухай үгс бичсэн байх юм. Хүн үзэл бодлоо илэрхийлж бололгүй л яахав, бухимдалгүй л яахав… Гэхдээ тэрийгээ зөв байдлаар зөв хэлбэрээр илэрхийлж сурах цаг аль хэдийн болсон байна. Зөв шүүмжлэл хэзээд бусдад хэрэг болж байдаг харин хоосон атаархал доромж үг бол үүнд хамаарахгүй шүү дээ. Өнөөдөр бид бүхэн Интернет Соёл гэдэг зүйлсийг зайлшгүй эзэмших хэрэгтэй болсон байна. Зүгээр нэг computer-ийн цаана суучихаад баг зүүчихээд хэн нэгнийг бусармаг үгсээр доромжилсноор өөрсдийгөө COOL залуу болчихсон мэтээр сэтгэж байвал өрөвдөлтэй л юм даа.

Орчин үеийн ертөнцөд залуус бидний хувьд ИНТЕРНЕТ гэдэг бол чөлөөт цагаа өнгөрүүлдэг  хамгийн том орчин шүү дээ. Энэ орчинд соёлтой хэрэглэгч байж чадахгүй байна гэдэг бол гудамжаар алхалж байх даа хэн нэгэн рүү ямар ч шалтгаангүйгээр нулимж, гудамжны нэг өнцөгт зогсоод биеэ засахтай л адил бүдүүлэг үйлдэл гэж би боддог. Read the rest of this entry »

Posted in Хамтдаа өөрчилцгөөе... | Leave a Comment »

Хулгайлагдсаар л….

Posted by suvdan on 1 сар 21, 2010

Арай ч дээ… Энэ Хятдууд бүр дэндэж байх шив…Манай улсын гэх бүхий л зүйлсийг Өвөр Монгол гэдэг хучлаган дор авахаар шийдсэн бололтой. Телевизээ асаагаад мэдээ үзэхээр Хятдууд хэрхэн Монголын хөөмий, морин хуурыг хулгайлсан тухай гарах юм. YouTube орж жоохон хэсэх гэхээр ДОГШИН ХУТАГТ ДАНЗАНРАВЖАА-ийн “Үлэмжийн Чанар” гэх гайхамшиг төгс бүтээлийг нэг муу жоохон өвөрлөгч пацаан (би уг нь ийм үг хэрэглэх дургүй л дээ)ичих ч үгүй хулгайлан дуулсан байх юм. Үнэхээр юу гэж хэлэхээ ч мэдсэнгүй балмагдаж орхилоо. Ийм сайхан бүтээлийг тийм балиар гутамшигтай хоолойгоор, ямар ч зохисгүй муухай хатуу хятад хэлээр дуулсан байх юм. Энэ чинь юу болж байнаа. Монгол гэдэг ард түмэн үндэстэний олон зуун жил бий болгосон соёл, ёс заншилийг Read the rest of this entry »

Posted in Хамтдаа өөрчилцгөөе..., Шүүмжлэлт өнцгөөс... | 3 Comments »

Цэргийн албаа хаацгаая л даа эрчүүдээ?

Posted by suvdan on 1 сар 11, 2010

Сүүлийн хэдэн жилд манай Монголд цэргийн албыг хүслээрээ хааж, Монгол эр хүн гэдгээ батлах эх орондоо хайртай залуус ердөөсөө байхаа больжээ. Өнөөгийн нийгэмд манай монголын эрчүүд солонгос киноны жүжигчин шиг болохыг л хүсдэг болчихсон юм шиг санагдах юм.

Өнөөдөр миний эргэн тойронд цэргийн алба хаасан нэгэн үеийн залуус ердөөсөө ч алгаа. Дэндүү харамсалтай юм. Яахав сүүлийн үед цэргийн алба хаах талаар зарим нэгэн муу мэдээ сонсогдож л байна л даа гэхдээ энэ нь нийтийг хамарсан зүйл биш шүү дээ. Эр хүн болж төрсөн л бол эр цэргийн алба хааж, нэгэн үеийн цэргийн андуудтай болох нь уг нь бахархалтай л зүйл баймаар юм. Гэтэл үүний оронд хэдхэн төгрөг төлөөл өөрийгөө цэргийн албанаас чөлөөлүүлчихдэг болчихож. Эх орон чинь таны тэр хэдэн төгрөгөөр хэзээч дутахгүй харин эх орон чинь таниар дутна шүү дээ залуус минь.

Ер нь тэгээд ч Монгол улс 2 их гүрний дунд оршдог. Бид түүхэндээ энэ 2 орны тоглоом, дэнчин нь болж л ирсэн тэгэхлээр хэзээ ч юу ч болоо билээ? Хэн мэдэх вэ дээ? Өнөөгийн энэ нийгэмд бид НҮБ байхад бид зүгээр гээд суугаад байх цаг аль хэдийн өнгөрсөэ мэт. Хэдхэн жилийн өмнө л гэхэд АНУ ЕА-н шийдвэрийг хэрхэн зөрчиж байхыг дэлхий нийтээр хараа биз дээ. Ингээд бодоод үзэхээр Хятад ч юм уу ОХУ хэзээ нэгэн цагт тийм байдал гаргах ч юм билүү(яахав хийсвэр сэтгэлгээ) Үнэхээр байдал муугаар эргэвэл монголд баахан л LV, BOSS, ARMANI ярьсан цэргийн бэлтгэл ч хийж үзээгүй балинч нар л байх юм шиг байна даа.

Цэрэг татлага явагдах болохоор очдог залуус нь  ихэвчлэн л ар гэрийн бололцоо муутайгаас шалтгаалан 2 жил ч гэсэн идэх хоолондоо санаа зовхооргүй байх гэсэн хүмүүс.

Нөгөө талаас манайд цэрэгт явахын сайхныг сурталчилсан компанит ажил ердөөсөө явагдахгүй юм аа. Ер нь хараад байхад дэлхийн улс орнуудад жүжигчид, дуучид, загвар өмсөгчид гэх мэт олонд танигдсан залуус цэргийн алба хаах гэдэг тал дээр үнэхээр чухал нөлөөг нийгэмдээ өгдөг юм байна лээ. Өөрсдөө цэргийн албаа хааснаар нэр хүндээ ч давхар массын түвшинд өргөж чаддаг байх юм. Гэтэл энд би л лав цэргийн алба хааж байгаа гэсэн олны танил хүмүүсийг сайн санахгүй л юм байна. Олны танил хүмүүс маань ч гэсэн үүргээ ухамсарлан олон нийтээ уриалан дуудаж цэргийн албаа хаадаг байгаасаа л гэж хүсэж байна.

Саяхан миний блог дээр коммент үлдээсэн хүний үг надад их таалагдсан. Шинэ үеийн монголын залуус брендийн хувцсаар гангарсан хоосон толгойтой солонгос сэтгэлгээтэй залуус биш харин ухаалаг, эрдэм боловсролтой эх орноо гэсэн сэтгэлгээтэй залуус байх хэрэгтэй юм шүү.  Эрчүүд минээ эх орон чинь та нараар дутаад байна шүү………….

Б.Сувд

Posted in Нийгэм Улс төр Эдийн засаг, Хамтдаа өөрчилцгөөе..., Шүүмжлэлт өнцгөөс... | Tagged: | Leave a Comment »

Энэтхэгийн Мэдээлэл Технологийн үйлдвэрлэл

Posted by suvdan on 1 сар 8, 2010

Энэтхэгийн хурдацтай хөгжиж буй салбаруудын нэг нь яах аргагүй Мэдээлэл Технологийн салбар билээ. Энэтхэгийн Мэдээлэл технологийн салбар дэлхийн зах зээлд өөрийн өндрөөр үнэлэгдэх бренд имижээ аль хэдийн бүрдүүлж сайжруулж чаджээ. Энэтхэгийн Мэдээлэл Технологийн салбар нь Программ хангамжийн үйлдвэрлэл болон Мэдээлэл Технологийн үйлчилгээ (ITES ер нь бол аутсорсыг хэлээд байх шиг байгаа юм) гэсэн 2 салбараас бүрддэг. Энэтхэг нь программ хангамжийн хөгжлийн суурийг тавьсан гэж үздэг төдийгүй Мэдээлэл Технологийн үйлчилгээний хамгийн тохиромжтой (дуртай талархал хүлээсэн) газар гэгддэг.

Энэтхэгийн МТ салбар нь анх 1974 оноос хойш үндэс сууриа тавьсан гэж үзэж болох бөгөөд анх нилээн таагүй орчинд үүссэн байна. Тухайн үеийн Энэтхэгт зах зээл гэгч байхгүй байсан бөгөөд ЗГ бодлогоор хувийн хэвшилийг хяхан хавчдаг байжээ. Ийнхүү хилийн чанд дах олон улсын МТ-ийн пүүсүүдэд программчдыг зуучилж анх Бомбайд байрлах аж үйлдвэрийн конглемерат МТ-ийн үйлдвэрлэлийг эхлүүлжээ.

Тухайн үед Энэтхэгийн ЭЗ нь төрийн хяналтанд байсан бөгөөд төр 1970-аад оны турш программ хангамжын үйлдвэрлэлийг дэмжихгүй байсан байна. Импортын тариф өндөр байсан (техник хангамжинд 135%, пронрамм хангамжинд 100%) төдийгүй программ хангамжын салбарыг “үйлдвэрлэл” гэж үздэггүй байсан учраас экспортлогчид банкны санхүүжилтийг авах эрхгүй байв. 1984 онд Ражид Гандиг ерөнхий сайд болоход ЗГ-ын МТ-ийн салбар дах бодлого нь өөрчлөгджээ. Түүний гаргаж ирсэн Шинэ Компютерийн бодлого нь энэ салбар дах олон бодлогын чанартай асуудлыг өөрчилөхөд чиглэгдсэн байна. Үүнд: техник хангамж болон програм хангамжын импортын тарифыг 60%-иар багасгах, программ хангамжын экспортыг  “хүлээн зөвшөөрөгдсөн үйлдвэрлэл” гэж үзэх өөрөөр хэлбэл цаашдаа банкны санхүүжилт авах эрхтэй болох мөн Ражийн зөвшөөрлийн лицензийг хүчингүй болгох,  гадаадын пүүсүүдэд бүрэн өмчит компани байгуулах зөвшөөрөл олгох, экспортын зориулалтын нэгж болон програм хангамжын сүлжээ парк байгуулах төсөл. Эдгээр бодлого нь Энэтхэгт дэлхийн жишигт хүрсэн МТ-ийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх суурийг тавьжээ.

Өнөөдөр  Consultancy Services (TCS), Wipro, Infosys, HCL et al гэх мэт энэтхэгийн мэдээлэл технологийн компаниуд нь дэлхийн зах зээлд өөрсдийн мэдээлэл технологийн ур чадвараар танигдсан юм. Энэтхэгийн МТ-ийн салбар дэлхийн түвшинд ийхүү хурдацтайгаар гарч ирснийг хэд хэдэн чухал хүчин зүйлсүүдээр тайлбарлаж болох юм :

  • Энэтхэгийн боловсролын тогтолцоо– Энэтхэгийн боловсролын тогтолцоо нь математик болон шинжлэх ухааны салбаруудад онцгой ач холбогдол өгдөг ба үүний үр дүнд олон тооны шинжлэх ухааны ажилтан болон инженерүүдийг төгсгөн гаргажээ.
  • Өндөр чадвартай хүний нөөц – Энэтхэгийн программчид өөрсдийн хүчирхэг техникийн болон задлан шинжлэх чадвараараа мөн байнгын бэлэн байдлаараа үйлчлүүлэгчиддээ танигдсан байдаг. Түүнчлэн Энэтхэг нь хамгийн олон англиар ярьдаг мэргэжилтнүүдтэй улс юм.
  • Өрсөлдөхүйц үнэ – Барууны орнуудтай харьцуулбал Энэтхэгийн программ хангамжын салбарын хөгжил болон бусад үйлчилгээний үнэ нь үнэхээр өрсөлдөхүйц байдаг.


Сүүлийн хэдэн жилүүдэд Энэтхэгийн МТ-ийн салбар маш хурдацтайгаар хөгжсөөр л байна. Банглор, Хидерабад, Гургаон гэх мэт газрууд нь олон улсын МТ-ийн анхаарлын төвд аль хэдийн орчихоод байна. Банглор,  Хидерабад, Ченнай, Пүнь,Гургаон гэх мэт газруудад хэд хэдэн Мэдээлэл технологийн паркууд байгуулагдчихсан ба эдгээр паркууд нь Силикон Воллигийн төрлийн дэд бүтцийг санал болгож байна. Энэтхэгийн МТ-ийн үйлдвэрлэлийг хүчирхэгжүүлж буй хүчин зүйлсийг авч үзэхэд Энэтхэгийн амжилтын түүх дөнгөж л эхэлж байна.

Б.Сувд

Posted in Гадаад ертөнцөд | Tagged: | Leave a Comment »

Малчин Сувдын бодол

Posted by suvdan on 1 сар 4, 2010

Би гэдэг хүн хөдөө газрын амьдрал гэдгийг бараг л мэдэхгүй хүн… Өвөө эмээ маань аль аль нь хотод ажил төрөлтэй гэрийнхэн маань бүгдээрээ л хот газрын амьдралд дассан хүмүүс. Мал хуй бол миний амьдралаас бүүр ч хол асуудал. Яахав монгол уламжлал, монгол наадгай тэр дундаа оньсон тоглоом, нүүдэлчин сэтгэлгээний тухай бол тайлбарлагч хүний хувьд бага сага зүйлсийг бол мэднэ л дээ. Магадгүй та одоо гайхаж багаа байх. Ийм хүүхэд яагаад гэнэт малчин болчихов оо гэж?

76 шинэ хуучин ухна ишигнүүдийнхээ үйл хөдлөлийг харсаар байгаад бүүр нэг хэзээний малчин сэтгэлгээтэй  болж дууслаа.  Хөөрхий тэр муусайн 76 ишигхэнүүд минь нэг хүн юм даа гэчихээр зүйл ховорхон хийдэг болж дээ.

Манай муусайн ишигнүүд чинь одоо бол тербумтан ишигнүүд шүү дээ. Дүн өвлийн хүйтнээр татвар төлөгчдийн халааснаас хулгайлсан тербум тербум мөнгөөрөө халаалт сайтай хашаа саравч хийлгэчихээд, хэдэн арван жилийн өвсний нөөцөө базаачихаад сууж байх юм. Малчин нь мөртлөө л бид нар малнуудаасаа муу нөхцөлд амьдарч байгаадаа заримдаа гутрах юм даа… Хөөрхий малчдын амьдралаа гэж……

Б.Сувд

Posted in Нийгэм Улс төр Эдийн засаг, Сувд...өөртөө л зориулав, Шүүмжлэлт өнцгөөс... | Leave a Comment »

Statesmen-үүд ОК, харин дунд болон анхан шатны төрийн албан хаагчид Not Ok

Posted by suvdan on 12 сар 29, 2009

Манай Монголын төрд луйвардаж гарсан хэсэг бүлэг ухвар мөчит нөхдүүдийг эс тооцвол уг нь үнэхээр хүндлүүштэй өндөр мэдлэгтэй, өргөн цар хүрээтэй сэтгэдэг хүмүүс бас ч гэж зөндөө л байна.

Сү.Батболд, Баярцогт, Сайханбилэг, Зоригт, Занданшатар гээд дурдаад байвал шижигнэсэн сайхан шинэ үеийн удирдагч нар зөндөө л байна. Бүгдээрээ л олон улсын тавцанд чанартай боловсрол олгодгоороо хүлээн зөвшөөрөгдсөн Их сургуулиудыг дүүргэсэн байх юм.  Ер нь тэгээд миний мэдэхээр жишээ нь Зоригт гуай бол хүний хувьд тун дажгүй хүн шиг байна лээ. Зун ажиллаж байхдаа 6 сарын 1-ний өдөр миний бие Эрдэс баялаг эрчим хүчний сайд Зоригт болон түүний гэр бүлийнхэнд тайлбар хийх явцдаа тэдэнтэй танилцсан юм. Биеэ авч яваа байдал нь их энгийн даруу бас ч гэж алиа яриа хөөрөө сайтай тун дажгүй ах байсан. Гэр бүлийнхэн нь ч бас тулхтай сайхан хүмүүс байдаг юм билээ. Хүүхдүүд нь жоохон мөртлөө л англи хэлээр мэргэшиж байгаа надаас илүү гарна уу гэхээс дутахааргүй хэл устай аргагүй л боловсролтой айлын хүүхдүүд.

Энэ зун бас л ажлын шугамаар Зандаршатар болон түүний гэр бүлийнхэнд тайлбар хийж байхдаа ажиглахад мөн л ухаан билиг уужим саруул цэгцтэй яриатай хүн байлаа. Ингээд бодоод байхад манай төр засгийн удирдлагууд маань уг нь ч бол болоод л байна. Зарим нэгэн сонин шийдвэрүүдийг нь эс тооцвол уг нь ч бол их л дажгүй дажгүй шийдвэрүүд гаргаад л байгаа юм.

Тэгвэл алдаа хаана гараад байнаа??? Юу нь болохгүй байнаа???

Тэгэхлээр явж явж “Шийдвэр гаргагчдын  гаргасан шийдвэрийг биелүүлдэг хүмүүс нь болохгүй байна” байна гэсэн дүгнэлтэнд хүрлээ. Нээрээ л бодоод байхад төрийн албанд ажиллаж байгаа 151000 хүмүүс ер нь юу хийгээд байнаа? Нэг л их ажилтай хүнд сурталтай хүмүүс. Нэг асуудал шийдүүлэхээр ороход л урдаас зүсэн зүйлийн баримт бичиг бүрдүүлж ирэхийг шаардана. Баримтуудыг нь бүрдүүлээд ирсэн ч гэсэн гар харна. Эдгээр хүмүүс л нөгөө шийдвэр гаргагчдын гаргасан тогтоол тушаал журмыг алт биш харин гууль за бүр гууль ч биш зэвэрсэн төмөр болгож байна. Тогтолцоог тэр чигээр нь өөрчилөхгүй л бол эдгээр төрийн албыг хүндрүүлэгч хувалз нараас бид нар салж чадахаа байсан бололтой.

Ингэтлээ шарх нь угжирч битүүрч идээ бээр нь гоожсон энэ нийгэм төрөө бид яах вэээээ?

Сүүлчийн сонголт: Бүхнийг хамтдаа өөрчилцгөөе

Б.Сувд

Posted in Нийгэм Улс төр Эдийн засаг | 2 Comments »

Сувдаагийнх нь мэндчилгээ

Posted by suvdan on 12 сар 29, 2009

Юуны өмнө эрхэм хүндэт зочид, анд нөхөд блоггерууддаа энэ өдрийн мэндийг хүргэе?  Хуучин 2009 он улиран одож 2010 он гарах гэж байна. Энэ жил найзынх нь амьдралд олон сайхан зүйлс тохиолдсон боловч тэр дундаас өөрийн блогоо нээж та нартайгаа сэтгэгдэлээ хуваалцах болсон нь миний хувьд хамгийн том баяр байлаа. Өөрийнхөө хувьд бас нэгэн шинэ ертөнц, шинэ хүрээлэл, шинэ найзуудыг бий болгосондоо машид талархалтай хандаж байна.

Та бүхэнтэйгээ өөрийнхөө бодол санаагаа хуваалцаж шинэ бичлэг оруулах болгондоо ертөнцийн нөгөө буланд надаас хол зайд хэн нэгэн миний бодлыг сонсож надад сэтгэгдэлээ алсын зайнаас хуваалцаж байгааг мэдрэх ямар сайхан байдаг гээч…

Надтай өөрсдийн санал бодлоо солилцож, цаг гарган миний бодлыг хуваалцдаг та бүхэндээ маш их хайртай шүү.

Ирэх 2010 ондоо аз жаргал, сэтгэл ханамжаар дүүрэн эрүүл энх байхын ерөөлийг та бүхэндээ дэвшүүлье… 2009 онд тохиолдсон бүхий л гунигтай дурсамжаа мартаад 2010 оноо эрч хүчээр угтан авч бүхнийг шинээр эхэлцгээе…

Хүндэтгэн ёсолсон: Б.Сувд

P.S: өвлийн өвөөгөөс бүгдээрээ гоё бэлэг авах болтугай…хэхэ

Posted in Сувд...өөртөө л зориулав | 2 Comments »

Монгол улсын хөгжилд бие хүний гүйцэтгэх үүрэг (3-н жилийн тэртээх миний бодол)

Posted by suvdan on 12 сар 29, 2009

Саяхан дэвтэр номоо янзалж байгаад дундаас нь 3 жилийн өмнө бичиж байсан багахан хэмжээний эссенийхээ нооргийг оллоо. Уншсаныхаа дараа 3 жилийн өмнөх Сувдын бяцхан гэгээн бодлыг та бүхэнтэйгээ хуваалцахаар шийдлээ.

Ямар ч улсын хувьд хөгжлийг гартаа авч явж байдаг хүмүүс нь нийгэмдээ оюуны болон материаллаг баялгыг бүтээх чадвартай бие хүн байдаг. Бидний мэдэхээр социологийн шинжлэх ухаанд нийгэмд тодорхой байр суурь эзэлсэн, нийгмийн гишүүн болж төлөвшсөн, нийгмийн үнэт чанарыг эзэмшсэн хувь хүнийг бие хүн гэж тодорхойлдог. Бие хүн гэдэг нь хүний бүх шинж чанарын хамгийн “төгс” хэлбэр гэж үздэг ба энэ утгаараа мэдээж нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг өндөр мөн хүлээх хариуцлага ч өндөр байдаг.

Өнөөдөр 21-р зуунд Монгол улс маань хөгжиж, хөгжлийн тодорхой түвшинд (бага ч гэсэн) хүрээд байгаа ч салбар салбар дээр нь авч үзвэл харьцангуй ойлголт болж хувираад байна. Энэ нь хөрөнгө оруулалт, хөдөлмөрийн орчин нөхцөл, багаж зэвсэг, шинэ техник технологийн дутагдалтай байдлаас ихээхэн хамаарч байгаа ч нөгөө талаараа боловсон хүчний дутагдал, нийгмийн гишүүдийн идэвхигүй байдал гэх зэрэг хүчин зүйлийн нөлөө ч бас дутахааргүй нөлөөлж байгаа юм.

Миний бодлоор Монгол улсаа хөгжүүлж дор хаяж бүс нутагтаа хөгжлөөр дээгүүр ордог улс болгохын тулд бие хүн бүрийн идэвхитэй оролцоо, бие хүн бүрийн ажил мэргэжилдээ эзэн болж буй байдал их чухал юм. Харамсалтай өнөөдөр хараад байхад ажил мэргэжилдээ эзэн болох нь байтугай өөрөө ч нийгэмдээ бие хүн болж төлөвшиж чадаагүй хүмүүс төр засгийн өндөр албан тушаалыг хэдэн халтар төгрөгний хүчээр хэнэг ч үгүй хашиж байх юм. Нийгэмдээ гүйцэтгэх үүргээ ухамсарлаагүй, ёс суртахууны наад захын хэм хэмжээг мэддэггүй харилцааны соёлгүй хүмүүс Монголын тулгар төрийн нэр хүндийг үнэхээр унагаж байна. Гэхдээ юм бүр 2 талтай. Нийгмийн өмнө хүлээх үүргээ биелүүлж эх орныхоо хөгжилд хувь нэмрээ оруулан ажиллаж амьдарч байгаа олон хүмүүс байгааг үгүйсгэх аргагүй юм. Эдгээр ажлаа мэддэг амьдралаа хэнээс ч гуйлгүйгээр аваад явдаг хүмүүсийн хүчээр Монгол улс маань бага багаар хөгжсөөр л байна…. Улам ч бүр хөгжих болно учир нь галзуу барын аманд гараа хийхээс ч буцахгүй эх орныхоо төлөө ажил мэргэжилдээ эзэн шиг нь байж чадах ЗАЛУУС бид байна шүү дээ.

Жон Кеннедигийн  “Эх орон чинь танд юу өгч чадахыг биш харин эх орондоо чи юу өгч чадахаа бод ” хэмээн хэлсэн нь ихэд таалагддаг. Миний хувьд би эзэмших мэргэжилдээ шилдэг нь байж, эх орныхоо хөгжлийг гартаа атгасан шинэ үеийн залуусын эхний эгнээнд алхах болно гэдгээ эх орондоо амлаж чадна. Энэ л миний Монгол улсын хөгжилд оруулах бяцхан боловч хүндтэй үүрэг минь юм.

3-н жилийн өмнөх Б.Сувд

Posted in Нийгэм Улс төр Эдийн засаг | 3 Comments »

Өөрсдийнхөө төлөө эх орноо золиослогчид

Posted by suvdan on 12 сар 24, 2009

Өнөөгийн манай Монгол улсыг бий болгохын төлөө эцэг өвгөд минь өөрсдийн сүүлчийн дусал цусаа ч үл хайрлан тэмцсээр одоогийн энэ төрт улсыг бидэнд үлдээсэн.  Нэгэнтээ яруу найрагт “Чин зүрхний амрагтаа хэлж үзээгүй мөртлөө чиний төлөө үхье гэж эх орондоо хэлсэн юм” гэж байдаг. Эх орныхоо төлөөх хайр ямагт хүнээс золиос шаардаж байдаг. Тусгаар тогтнолынхоо төлөө өвөг дээдэс минь тэмцэж явахдаа өөрсдийн хувийн ашиг сонирхлоо урдаа тавилгүй эх орныхоо нийтлэг ашиг сонирхлыг ямагт бодож ирсэн. Гэтэл өнөөдөр бидний төлөө үхэр мал мэт зүтгэе гэж төрд гарсан луйварчид эх орныхоо төлөө өөрсдийгөө золиослох биш харин өөрсдийнхөө шуналын төлөө эх орноо золиослоод байх шиг санагдах юм.

Манай луйварчид нэг сонгогдоо л бол 4 жил нөгөө өөрсдийг нь сонгосон ДЭЭДСҮҮД болох АРД ТҮМЭНТЭЙГЭЭ уулзана гэж байхгүй. Ардчилсан нийгэмд ард түмэнд хамгийн дээд эрх мэдэл байдаг бол манай монголд луйварчдад л хамгийн дээд эрх мэдэл байх юм.

Өөрсдийн хувийн ашиг сонирхлынхоо төлөө эх орноо харийн дайсанд ч худалдахаас буцахааргүй болсон хүн араатнуудыг л бид сонгочиж. Эх орон гэдэг үг өнөөгийн монголд ийм үнэ цэнэгүй болчихсон юм гэж үү? Сонгууль болох тоолонд л бид одоо ухаантай байж зөв хүмүүсээ сонгох хэрэгтэй гэж ярьдаг боловч яс юман дээрээ зөв сонголт хийх боломжыг тэд биднээс байнга л булаадаг. Ийм байхад ардчилсан сонгууль гэж бид ярих хэрэг байна уу? Эх орныгоо тэд ингэж л өөрсдийн түрхэн зуурын амьдралын төлөө золиосолдог хүмүүс….

Тэд өнөөдөр биднээс айхаа байжээ. Харин биднийг айлгадаг болсон байна. Сонгуулиас ч тэд айхаа байж. Аргач гүй юм даа өөрсдийгөө яаж сонгуулиар ялуулахаа тэд мэдэж байгаа юм чинь.  За ядаж тэгж муу аргаар гарлаа гэхэд жоохон ч гэсэн юм хийдэг болоосой. Хуулиа хэлэлцээд батлаад сууж байхын оронд өөрсөддөө тербум тербум төгрөг өгөх гээд  сууж байхымаа. Тэд эх орноо ингэж л худалддаг хүмүүс. Нэг тендэр зохион байгууллаа гэхэд оролцож байгаа компаниудаас нь хэн нь өндөр хахууль өгнө тэрийг нь л сонгоно. Энэ бол бүр тогтсон уламжлал. Өгөхгүй гэвэл хорхойтой шүдэндээ зууна. Ийм л зүйлсийг төр захиргааны байгууллагад ажилладаг бүхий л хүмүүс хэнэг ч гүй үйлдэнэ.  Ядаж байхад тэр хятдууд солонгосууд оросууд гээд тендерт оролцдог гадаадынхан нь манайхны хахуульд дуртайг ямар ч сайн мэддэгийн, ямар ч баян юм яаж аргалахаа бүр сайн мэдэх юмаа. Ингэж эх орноо худалдан байж олсон “муу” мөнгө юу болноо. Яахав тэр мөнгөө үр хүүхэддээ үлдээж болноо гэхдээ таны үр хүүхэд тэр хэмжээний мөнгийг ач гуч нарт чинь үлдээж чадах болов уу? Тэр үед та нарын үр хүүхдүүдэд эх орон нь хэрэгтэй байх болов уу тэр мөнгө нь хэрэгтэй байх болов уу? Ирээдүй гэдэг нэр үг өнөөдөр монгол улсад байгаа болов уу?

Хааяа нэг ч гэсэн үлдээд хоцрох үр хүүхдээ тэд нар боддог юм болов уу?  Уг нь боддог л бол, үр хүүхэддээ хайртай л бол эх орнооо ингэж золиосолж уг нь болохгүй л юмсан.

Б.Сувд

Posted in Нийгэм Улс төр Эдийн засаг, Хар сэдэв, Шүүмжлэлт өнцгөөс... | 4 Comments »

Шинэ жил ба хоосон лонхны түүх

Posted by suvdan on 12 сар 16, 2009

Цас мөсний орноос цан хөврөгөө татуулсаар өвлийн өвгөн аав маань хоёр оны дунд Монголд айлчлан ирэхэд хотын гудамжаар дүүрэн согтуу залуус хоосон архины лонх өвөөг маань угтан авна.

Яг ийм л дүр зургийг хөөрхий өвөө маань жил болгон харсаар сүүлдээ гутраад өөрөө нэг шил хоослохоор шийдэн ЭРГЭЛЗЭЭГҮЙГЭЭР “ хараа”г авч ууна.

Иймэрхүү байдал манай монголын ард түмний минь хувьд бүр зуршил болж хувирсан бололтой. Хүмүүсийн ярихыг сонсоход “архигүй ”-ээр шинэ жилээ тэмдэглэе гэснээ нийлж байгаад л жийнэ. Бид үнэхээр архинаас ангид шинэ жилээ тэмдэглэж чадахааргүй болсон гэж үү?

Яахав нэг 50 граммын асуудал бол байж болно л доо. Харамсалтай нь манайхан юун 50 бүр 5 литрээр нь уухаас нааш санаа нь амрахаа больчихож. Ийм байхад эх орны хөгжил гэж яриад ч яахав… бурхан минь…. Дээр нь байгаа эрхэмүүд доогуурхи бидэндээ хэдэн архины үйлдвэр барьж өгч түүгээрээ биднийг угжчихаад цаагуураа ёстой жинхэнэ хамаг юмаа амжуулаад байна шүү дээ. Согтуу хүн сохор ухаантай гэдэг үг бидэнд одоо тохирохоо больжээ. Согтуу хүн СОХОРЫН СОХОР ч ухаан байхгүй гэхээр болчихсон байна шүү манайхаан….

Б.Сувд

Posted in Хар сэдэв, Шүүмжлэлт өнцгөөс... | 3 Comments »